Στόχοι μάθησης
- Ξεχωρίζω πολλαπλάσιο, διαιρέτη και πρώτο αριθμό.
- Χρησιμοποιώ τα κριτήρια για 2, 3, 5, 9 και 10 και εξηγώ την επιλογή μου.
- Επιλέγω ΜΚΔ για ίδιες ομάδες και ΕΚΠ για την επόμενη κοινή επανάληψη.
Ε' Δημοτικού / Μαθηματικά / Αριθμοί και διαιρετότητα
Πολλαπλάσια, διαιρέτες και κριτήρια: οργανωμένη θεωρία, λυμένα παραδείγματα, ασκήσεις με απαντήσεις και έλεγχος κατανόησης για Ε' Δημοτικού.
ΠΛΑΝΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ
Ακολούθησε τα βήματα με τη σειρά ή πήγαινε κατευθείαν στο σημείο που χρειάζεσαι.
—/5
ολοκληρωμένα
Εκτιμώμενος ενεργός χρόνος
100 λεπτά
Στόχοι, βασικές έννοιες και οργανωμένη θεωρία.
Άνοιγμα →Λυμένα παραδείγματα με αιτιολόγηση κάθε βήματος.
Άνοιγμα →Διαβαθμισμένες ασκήσεις με υπόδειξη και απάντηση.
Άνοιγμα →Εργασίες από βασικό επίπεδο έως πρόκληση.
Άνοιγμα →Χρονομετρημένο test με βαθμούς και οδηγό λύσεων.
Άνοιγμα →Η πρόοδος αποθηκεύεται μόνο σε αυτόν τον browser και δεν απαιτεί AI credits.
Ενότητα
Οι βασικές ιδέες του κεφαλαίου σε καθαρή σειρά πριν από την εξάσκηση.
Από το 4 × 6 = 24 λέμε ότι το 24 είναι πολλαπλάσιο του 4 και του 6, ενώ το 4 και το 6 είναι διαιρέτες του 24. Βρίσκω όλους τους διαιρέτες σε ζευγάρια γινομένων: αρχίζω από 1 × 24 και συνεχίζω χωρίς να επαναλαμβάνω ζευγάρια. Ένας διαιρέτης αφήνει υπόλοιπο 0.
Για το 2 κοιτάζω αν το τελευταίο ψηφίο είναι 0, 2, 4, 6 ή 8. Για το 5 πρέπει να είναι 0 ή 5, και για το 10 πρέπει να είναι 0. Για το 3 προσθέτω όλα τα ψηφία και ελέγχω αν το άθροισμα διαιρείται με το 3. Κάνω τον αντίστοιχο έλεγχο με το 9 για διαιρετότητα με το 9. Κάθε έλεγχος αφορά ολόκληρο τον αριθμό, όχι κάθε ψηφίο χωριστά.
Το 2 είναι ο μόνος άρτιος πρώτος. Για να ελέγξω έναν μικρό αριθμό, αναζητώ διαιρέτες εκτός από το 1 και τον ίδιο. Για ΜΚΔ γράφω τους διαιρέτες κάθε αριθμού και διαλέγω τον μεγαλύτερο κοινό. Για ΕΚΠ γράφω τα θετικά πολλαπλάσια και βρίσκω το πρώτο κοινό. Η μεγαλύτερη δυνατή ποσότητα ίδιων πακέτων χωρίς περισσεύματα χρειάζεται ΜΚΔ· η πρώτη επόμενη κοινή στιγμή δύο επαναλήψεων χρειάζεται ΕΚΠ.
Μαθηματικά
Δες τη μέθοδο βήμα προς βήμα και έλεγξε γιατί κάθε βήμα είναι έγκυρο.
Βρες όλους τους θετικούς διαιρέτες του 24 και τα πρώτα πέντε θετικά πολλαπλάσια του 6. Είναι το 24 πρώτος;
Διαιρέτες: 1, 2, 3, 4, 6, 8, 12, 24. Πολλαπλάσια: 6, 12, 18, 24, 30. Το 24 δεν είναι πρώτος: έχει περισσότερους από δύο θετικούς διαιρέτες.
Με ποιους από τους 2, 3, 5, 9 και 10 διαιρείται το 2475;
Με τους 3, 5 και 9. Έλεγχος: 2475 = 3 × 825 = 5 × 495 = 9 × 275.
Έχουμε 18 κόκκινες και 24 μπλε χάντρες. Πόσα το πολύ ίδια πακέτα φτιάχνουμε χωρίς περίσσευμα; Σε άλλο πρόβλημα, δύο φώτα ανάβουν κάθε 6 και 8 λεπτά και ανάβουν μαζί τώρα. Πότε ξανά μαζί;
6 ίδια πακέτα, με 3 κόκκινες και 4 μπλε χάντρες το καθένα· τα φώτα ξανά μαζί μετά από 24 λεπτά.
Πολλαπλάσια, διαιρέτες και κριτήρια
Οκτώ διαφορετικές ασκήσεις με υπόδειξη και αιτιολογημένη απάντηση.
Γράψε όλους τους θετικούς διαιρέτες του 30. Ποιοι από τους 1, 2, 9, 13 είναι πρώτοι;
Ξεκίνα με 1 × 30. Ένας πρώτος έχει ακριβώς δύο θετικούς διαιρέτες.
Διαιρέτες: 1, 2, 3, 5, 6, 10, 15, 30. Πρώτοι: 2, 13. Το 1 έχει μόνο έναν θετικό διαιρέτη και το 9 έχει 1, 3, 9.
Για καθέναν από τους 1260, 1452, 735 γράψε ποιοι από τους 2, 3, 5, 9, 10 τον διαιρούν.
Σημείωσε τελευταίο ψηφίο και άθροισμα ψηφίων.
1260: 2, 3, 5, 9, 10 (τελευταίο ψηφίο 0, άθροισμα 9). 1452: 2, 3 (τελευταίο ψηφίο 2, άθροισμα 12). 735: 3, 5 (τελευταίο ψηφίο 5, άθροισμα 15).
Χώρισε 20 μολύβια και 30 γόμες σε όσο το δυνατόν περισσότερα ίδια πακέτα, χωρίς περίσσευμα. Πόσα πακέτα και τι περιέχει καθένα;
Ο αριθμός πακέτων πρέπει να διαιρεί και το 20 και το 30.
Κοινοί διαιρέτες: 1, 2, 5, 10, άρα ΜΚΔ = 10. Φτιάχνουμε 10 πακέτα, καθένα με 2 μολύβια και 3 γόμες.
Το 84 διαιρείται με το 3. Συμπεραίνουμε ότι διαιρείται και με το 9; Εξήγησε.
Σύγκρινε το άθροισμα ψηφίων με τα πολλαπλάσια του 3 και του 9.
Όχι. 8 + 4 = 12: το 12 διαιρείται με το 3, όχι με το 9. Έλεγχος: 84 = 3 × 28, ενώ 84 = 9 × 9 + 3.
Ποιοι από τους 21, 23, 27, 29 είναι πρώτοι; Δώσε έναν επιπλέον διαιρέτη για όσους δεν είναι.
Έλεγξε συστηματικά τα πιθανά ζευγάρια γινομένων. Οι περιττοί αριθμοί δεν είναι πάντα πρώτοι.
Πρώτοι: 23, 29, με διαιρέτες μόνο το 1 και τον εαυτό τους. Το 21 = 3 × 7 και το 27 = 3 × 9, άρα και τα δύο έχουν επιπλέον διαιρέτη το 3.
Γράψε θετικά πολλαπλάσια των 4 και 10 μέχρι να βρεις το ΕΚΠ τους.
Σταμάτα στο πρώτο κοινό θετικό πολλαπλάσιο.
Του 4: 4, 8, 12, 16, 20. Του 10: 10, 20. ΕΚΠ = 20.
Βρες τον ΜΚΔ των 28 και 42 γράφοντας όλους τους κοινούς θετικούς διαιρέτες τους.
Βρες πρώτα τους διαιρέτες κάθε αριθμού με ζευγάρια γινομένων.
Του 28: 1, 2, 4, 7, 14, 28. Του 42: 1, 2, 3, 6, 7, 14, 21, 42. Κοινοί: 1, 2, 7, 14. ΜΚΔ = 14.
Στο 3□6 βρες όλα τα ψηφία που κάνουν τον αριθμό να διαιρείται και με το 2 και με το 9.
Το τελευταίο ψηφίο είναι ήδη άρτιο. Το άθροισμα είναι 9 + το ψηφίο.
Ψηφία: 0, 9. Οι αριθμοί είναι 306, 396. Και οι δύο τελειώνουν σε 6 και τα αθροίσματα ψηφίων είναι 9 και 18 αντίστοιχα.
Πολλαπλάσια, διαιρέτες και κριτήρια
Έξι διαφορετικές εργασίες από βασική εμπέδωση έως challenge, με εκτιμώμενο χρόνο, υποδείξεις και οδηγούς απάντησης.
Γράψε τα πρώτα πέντε θετικά πολλαπλάσια του 7 και όλους τους θετικούς διαιρέτες του 28.
Μην συμπεριλάβεις το 0 στα θετικά πολλαπλάσια. Οργάνωσε τους διαιρέτες σε ζευγάρια.
Πολλαπλάσια: 7, 14, 21, 28, 35. Διαιρέτες: 1, 2, 4, 7, 14, 28, από τα ζευγάρια 1 × 28, 2 × 14, 4 × 7.
Βρες όλα τα ψηφία που μπορούν να μπουν στο 4□5 ώστε ο αριθμός να διαιρείται με το 3. Ποιοι από τους αριθμούς που βρίσκεις διαιρούνται και με το 9;
Το άθροισμα είναι 9 + το ψηφίο. Δοκίμασε όλα τα ψηφία από 0 έως 9.
Ψηφία: 0, 3, 6, 9. Αριθμοί: 405, 435, 465, 495, με αθροίσματα 9, 12, 15, 18 αντίστοιχα. Με το 9 διαιρούνται οι 405 και 495.
Δύο λεωφορεία ξεκινούν μαζί στις 09:00. Το ένα ξεκινά κάθε 8 λεπτά και το άλλο κάθε 12 λεπτά. Ποια είναι η πρώτη επόμενη κοινή ώρα αναχώρησης, αν συνεχίσουν με αυτό το πρόγραμμα;
Βρες το μικρότερο κοινό θετικό πολλαπλάσιο των 8 και 12 και πρόσθεσε τα λεπτά στην ώρα.
Πολλαπλάσια 8: 8, 16, 24. Πολλαπλάσια 12: 12, 24. ΕΚΠ = 24, άρα μετά από 24 λεπτά, στις 09:24.
Βρες τον ΜΚΔ και το ΕΚΠ των 24 και 40. Εξήγησε γιατί οι δύο απαντήσεις είναι διαφορετικές.
Στη μία περίπτωση ψάχνεις κοινό διαιρέτη, στην άλλη κοινό θετικό πολλαπλάσιο.
Κοινοί διαιρέτες: 1, 2, 4, 8, άρα ΜΚΔ = 8. Πολλαπλάσια 24: 24, 48, 72, 96, 120. Πολλαπλάσια 40: 40, 80, 120. ΕΚΠ = 120. Το 8 διαιρεί και τους δύο αριθμούς, ενώ το 120 διαιρείται και από τους δύο.
Ποιος είναι ο μικρότερος τριψήφιος φυσικός αριθμός που διαιρείται με 2, 3 και 5; Εξήγησε γιατί δεν υπάρχει μικρότερος τριψήφιος που να ταιριάζει.
Για να διαιρείται με 2 και 5 πρέπει να τελειώνει σε 0. Ξεκίνα από το 100.
120. Οι μόνοι μικρότεροι τριψήφιοι που τελειώνουν σε 0 είναι 100 και 110, με αθροίσματα ψηφίων 1 και 2. Το 120 έχει άθροισμα 3, άρα διαιρείται και με το 3.
Κάθε φυσικός αριθμός που διαιρείται με το 9 διαιρείται και με το 3; Ισχύει και το αντίστροφο; Χρησιμοποίησε το 111 για να ελέγξεις το αντίστροφο.
Το 9 = 3 × 3. Για το 111 υπολόγισε το άθροισμα των ψηφίων.
Ναι στην πρώτη πρόταση: κάθε πολλαπλάσιο του 9 είναι και πολλαπλάσιο του 3, αφού 9 = 3 × 3. Όχι στο αντίστροφο: το 111 έχει άθροισμα ψηφίων 3, άρα διαιρείται με το 3 αλλά όχι με το 9. 111 = 3 × 37 = 9 × 12 + 3.
30 λεπτά / 32 βαθμοί
32 μονάδες: έλεγξε και τον τρόπο σκέψης, όχι μόνο τον τελικό αριθμό.
Χωρίς αριθμομηχανή. Γράψε τον κανόνα ή τα ζευγάρια που χρησιμοποίησες. Κάθε ερώτηση δίνει 4 μονάδες όπως φαίνεται στη λύση.
1. Βρες όλους τους θετικούς διαιρέτες του 36. Ποιοι από τους 1, 2, 15, 19 είναι πρώτοι; Αιτιολόγησε.
4 βαθμοίΖευγάρια 1 × 36, 2 × 18, 3 × 12, 4 × 9, 6 × 6 (1). Διαιρέτες 1, 2, 3, 4, 6, 9, 12, 18, 36 (1). Πρώτοι: 2 και 19 (1). Καθένας έχει μόνο δύο θετικούς διαιρέτες· το 1 έχει έναν και το 15 = 3 × 5 δεν είναι πρώτος (1).
2. Ποιοι από τους 2, 3, 5, 9, 10 διαιρούν το 5310; Αιτιολόγησε.
4 βαθμοίΤελευταίο ψηφίο 0: διαιρείται με 2 και 5 (1), καθώς και με 10 (1). Άθροισμα 5 + 3 + 1 + 0 = 9, άρα και με 3, 9 (1). Τελική λίστα: 2, 3, 5, 9, 10 (1).
3. Φτιάξε όσο το δυνατόν περισσότερα ίδια πακέτα από 16 μολύβια και 24 γόμες, χωρίς περίσσευμα. Τι περιέχει κάθε πακέτο;
4 βαθμοίΚοινοί διαιρέτες 1, 2, 4, 8 (1). ΜΚΔ = 8, άρα 8 πακέτα (1). Κάθε πακέτο έχει 16 ÷ 8 = 2 μολύβια (1) και 24 ÷ 8 = 3 γόμες (1).
4. Δύο χρονόμετρα χτυπούν μαζί τώρα και μετά κάθε 6 και 10 λεπτά αντίστοιχα. Μετά από πόσα λεπτά θα χτυπήσουν πρώτη φορά ξανά μαζί;
4 βαθμοίΠολλαπλάσια του 6: 6, 12, 18, 24, 30 (1). Του 10: 10, 20, 30 (1). Πρώτο κοινό θετικό πολλαπλάσιο: ΕΚΠ = 30 (1). Θα χτυπήσουν ξανά μαζί μετά από 30 λεπτά (1).
5. Βρες όλα τα ψηφία στο 5□2 που δίνουν διαιρετότητα με το 3. Ποιος από τους αριθμούς αυτούς διαιρείται και με το 9;
4 βαθμοίΤο άθροισμα 7 + το ψηφίο πρέπει να διαιρείται με το 3 (1), άρα ψηφία 2, 5, 8 (1). Αριθμοί 522, 552, 582 (1). Αθροίσματα 9, 12, 15: μόνο το 522 διαιρείται με το 9 (1).
6. Γράψε τα πρώτα πέντε θετικά πολλαπλάσια του 9 και όλους τους θετικούς διαιρέτες του 45. Δείξε τα ζευγάρια γινομένων. Είναι το 45 πρώτος;
4 βαθμοίΠολλαπλάσια: 9, 18, 27, 36, 45 (1). Ζευγάρια: 1 × 45, 3 × 15, 5 × 9 (1). Διαιρέτες: 1, 3, 5, 9, 15, 45 (1). Το 45 δεν είναι πρώτος, γιατί έχει περισσότερους από δύο θετικούς διαιρέτες (1).
7. Ποιοι από τους 1, 2, 17, 21, 25 είναι πρώτοι; Αιτιολόγησε και τις απορρίψεις σου.
4 βαθμοίΤο 2 είναι πρώτος: διαιρέτες 1, 2 (1). Το 17 είναι πρώτος: διαιρέτες 1, 17 (1). Το 1 έχει μόνο έναν θετικό διαιρέτη, άρα δεν είναι πρώτος (1). Επίσης 21 = 3 × 7 και 25 = 5 × 5, άρα δεν είναι πρώτοι (1).
8. Έλεγξε αν οι 1485 και 1480 διαιρούνται με το 3 και με το 5. Γράψε ξεχωριστό συμπέρασμα για κάθε αριθμό.
4 βαθμοίΤελευταία ψηφία 5 και 0: και οι δύο διαιρούνται με το 5 (1). Άθροισμα ψηφίων του 1485: 1 + 4 + 8 + 5 = 18 (1). Του 1480: 1 + 4 + 8 + 0 = 13 (1). Ο 1485 διαιρείται με 3 και 5· ο 1480 διαιρείται με 5 αλλά όχι με 3 (1).
Ενότητα
Πηγές αναφοράς για το curriculum. Η σειρά διδασκαλίας επιβεβαιώνεται πάντα με το σχολείο και τον καθηγητή.
Μαθηματικά
Δούλεψε πρώτα τη θεωρία και τα βασικά παραδείγματα, μετά πέρασε σε λυμένες ασκήσεις και στο τέλος σε μικρά διαγωνίσματα.
Η δομή βασίζεται στη διάρθρωση του σχολικού βιβλίου και χρησιμοποιείται για να οργανωθεί η μελέτη.
Τα σημεία που συνήθως δημιουργούν λάθη ή χρειάζονται περισσότερη επανάληψη.
Πού ξεκινάς: σχολικό βιβλίο, καθημερινό υλικό, PDFs, videos και worked examples.
Στοχευμένη εξάσκηση πριν πας σε full tests, ώστε να φαίνεται καθαρά τι έχει καλυφθεί.
Πώς μετράμε πρόοδο σε αυτό το κεφάλαιο και πότε μπαίνει σε συνολικό διαγώνισμα.
Τι κάνεις όταν ολοκληρωθεί το κεφάλαιο και πώς συνδέεται με την επόμενη ενότητα.
Σημείωση: για επίσημη εξεταστέα ύλη κάθε σχολικής χρονιάς επιβεβαίωσε πάντα με το σχολείο, τον καθηγητή και τις τρέχουσες ανακοινώσεις/πηγές ΥΠΑΙΘ και ΙΕΠ.
Αν εσύ ή το παιδί σου δυσκολεύεστε σε αυτό το κεφάλαιο, δες προφίλ καθηγητών και σύγκρινε αντικείμενα, επίπεδα και τρόπους μαθήματος.
Στο πρώτο μήνυμα γράψε μάθημα, τάξη ή εξέταση και σε ποιο σημείο χρειάζεσαι εξήγηση. Επιβεβαίωσε με τον καθηγητή ότι αναλαμβάνει τη δική σου ύλη και τον εξεταστικό φορέα.