Στόχοι μάθησης
- Εξηγώ και εφαρμόζω: Διατήρηση ορμής σε απομονωμένο σύστημα.
- Εξηγώ και εφαρμόζω: Πλαστική και κεντρική ελαστική κρούση.
- Εξηγώ και εφαρμόζω: Ελαστική ανάκλαση σε ακλόνητο τοίχο.
Πανελλήνιες / Φυσική / Πιλοτική εμβάθυνση δύο ενοτήτων
Κρούσεις και σχετική κίνηση: οργανωμένη θεωρία, λυμένα παραδείγματα, ασκήσεις με απαντήσεις και έλεγχος κατανόησης για Πανελλήνιες.
ΠΛΑΝΟ ΚΕΦΑΛΑΙΟΥ
Ακολούθησε τα βήματα με τη σειρά ή πήγαινε κατευθείαν στο σημείο που χρειάζεσαι.
—/5
ολοκληρωμένα
Εκτιμώμενος ενεργός χρόνος
156 λεπτά
Στόχοι, βασικές έννοιες και οργανωμένη θεωρία.
Άνοιγμα →Λυμένα παραδείγματα με αιτιολόγηση κάθε βήματος.
Άνοιγμα →Διαβαθμισμένες ασκήσεις με υπόδειξη και απάντηση.
Άνοιγμα →Εργασίες από βασικό επίπεδο έως πρόκληση.
Άνοιγμα →Χρονομετρημένο test με βαθμούς και οδηγό λύσεων.
Άνοιγμα →Η πρόοδος αποθηκεύεται μόνο σε αυτόν τον browser και δεν απαιτεί AI credits.
Ενότητα
Οι βασικές ιδέες του κεφαλαίου σε καθαρή σειρά πριν από την εξάσκηση.
Διάλεξε σύστημα σωμάτων και κοινή θετική φορά. Σε κρούση με αμελητέα συνολική εξωτερική ώθηση διατηρείται η συνολική ορμή του συστήματος. Δεν διατηρείται γενικά η ορμή του κάθε σώματος χωριστά.
Στην πλαστική κρούση τα σώματα κινούνται μαζί μετά την κρούση, άρα ο τελικός όρος είναι (m1+m2)V. Η κινητική ενέργεια γενικά μειώνεται. Σε κεντρική ελαστική κρούση διατηρούνται και ορμή και κινητική ενέργεια.
Σε ελαστική, κάθετη ανάκλαση από ακλόνητο τοίχο, η ταχύτητα αλλάζει πρόσημο αλλά όχι μέτρο. Ο τοίχος ασκεί ώθηση στη σφαίρα. Το πιλοτικό σύνολο εστιάζει στις κρούσεις· δεν καλύπτει όλη τη σχετική κίνηση που αναφέρει ο τίτλος της υπάρχουσας διαδρομής.
Συντάχθηκε ειδικά για το YourFavTeacher με υποστήριξη AI, χωρίς αντιγραφή εκφωνήσεων παλιών θεμάτων. Οι τεχνικοί και αριθμητικοί έλεγχοι δεν αντικαθιστούν έλεγχο εκπαιδευτικού. Δεν είναι επίσημο θέμα ούτε πιστοποιημένο από φορέα.
Φυσική
Δες τη μέθοδο βήμα προς βήμα και έλεγξε γιατί κάθε βήμα είναι έγκυρο.
Σε μονωμένο οριζόντιο σύστημα, σώμα 1 kg με υ=12 m/s κολλά σε ακίνητο σώμα 1 kg. Βρες την κοινή ταχύτητα.
6 m/s
Σφαίρα 1 kg κινείται με υ=6 m/s και ανακλάται ελαστικά, κάθετα σε ακλόνητο τοίχο. Βρες τη μεταβολή της ορμής της στον αρχικό θετικό άξονα.
−12 kg·m/s
Σώμα 1 kg αλλάζει ταχύτητα από −5 σε 6 m/s. Βρες μεταβολή ορμής.
11 kg·m/s
Κρούσεις και σχετική κίνηση
Οκτώ διαβαθμισμένες ασκήσεις από βασική ευχέρεια έως exam-style εφαρμογή. Προσπάθησε μόνος σου πριν ανοίξεις υπόδειξη ή απάντηση.
Σε μονωμένο οριζόντιο σύστημα, σώμα 1 kg με υ=6 m/s κολλά σε ακίνητο σώμα 1 kg. Βρες την κοινή ταχύτητα.
Η συνολική ορμή διατηρείται· η κινητική ενέργεια όχι απαραίτητα.
Η συνολική ορμή διατηρείται· η κινητική ενέργεια όχι απαραίτητα. 1·6+1·0=(1+1)V ⇒ V=3 m/s Η φορά της κοινής ταχύτητας είναι η αρχική θετική φορά. 3 m/s
Σε μονωμένο σύστημα δύο ίσες μάζες 1 kg κολλούν: η πρώτη έχει υ=6 m/s και η δεύτερη είναι ακίνητη. Βρες την απώλεια κινητικής ενέργειας.
Βρες πρώτα κοινή ταχύτητα από ορμή: V=υ/2.
Βρες πρώτα κοινή ταχύτητα από ορμή: V=υ/2. K_i=0.5·6²=18 J; K_f=0.5·2·3²=9 J; K_i−K_f=9 J Η απώλεια είναι θετική και μεταφέρεται σε άλλες μορφές ενέργειας. 9 J
Ίσες μάζες συγκρούονται κεντρικά και ελαστικά. Αρχικά υ₁=3 m/s, υ₂=−2 m/s. Βρες τις τελικές ταχύτητες.
Για ίσες μάζες σε κεντρική ελαστική κρούση ανταλλάσσονται οι ταχύτητες.
Για ίσες μάζες σε κεντρική ελαστική κρούση ανταλλάσσονται οι ταχύτητες. υ₁′=−2 m/s; υ₂′=3 m/s Επαληθεύονται τόσο η συνολική ορμή όσο και η κινητική ενέργεια. υ₁′=−2 m/s; υ₂′=3 m/s
Σώμα 2 kg έχει υ₁=3 m/s δεξιά και σώμα 1 kg υ₂=−2 m/s. Βρες τη συνολική ορμή.
Η ορμή είναι διανυσματική· στον κοινό άξονα αθροίζουμε προσημασμένες τιμές.
Η ορμή είναι διανυσματική· στον κοινό άξονα αθροίζουμε προσημασμένες τιμές. p=2·3+1·(−2)=4 kg·m/s Διατήρησε τις μονάδες SI και έλεγξε το πρόσημο. 4 kg·m/s →
Σφαίρα 1 kg κινείται με υ=3 m/s και ανακλάται ελαστικά, κάθετα σε ακλόνητο τοίχο. Βρες τη μεταβολή της ορμής της στον αρχικό θετικό άξονα.
Το μέτρο της ταχύτητας διατηρείται, αλλά η φορά αντιστρέφεται.
Το μέτρο της ταχύτητας διατηρείται, αλλά η φορά αντιστρέφεται. Δp=1·(−3)−1·3=−6 kg·m/s Η ορμή της σφαίρας μόνης δεν διατηρείται: ο τοίχος ασκεί εξωτερική ώθηση. −6 kg·m/s
Μπορούμε να χρησιμοποιούμε διατήρηση κινητικής ενέργειας σε κάθε κρούση;
Η ορμή διατηρείται όταν η εξωτερική ώθηση είναι αμελητέα.
Η ορμή διατηρείται όταν η εξωτερική ώθηση είναι αμελητέα. Η κινητική ενέργεια διατηρείται μόνο στην ελαστική κρούση. Στην πλαστική κρούση υπάρχουν παραμόρφωση και άλλες μεταφορές ενέργειας. Όχι· πρέπει να δηλώνεται ή να τεκμηριώνεται ελαστική κρούση.
Σε μονωμένο σύστημα, σώμα 2 kg με υ=6 m/s κολλά σε ακίνητο σώμα 1 kg. Βρες την κοινή ταχύτητα.
Άθροισε τις μάζες μόνο μετά την πλαστική κρούση.
Άθροισε τις μάζες μόνο μετά την πλαστική κρούση. 2·6=3V ⇒ V=4 m/s Η κοινή ταχύτητα είναι μεταξύ των δύο αρχικών ταχυτήτων. 4 m/s
Σώμα 1 kg αλλάζει ταχύτητα από −2 σε 3 m/s. Βρες μεταβολή ορμής.
Υπολόγισε τελική μείον αρχική ορμή με τα πρόσημα.
Υπολόγισε τελική μείον αρχική ορμή με τα πρόσημα. Δp=1·[3−(−2)]=5 kg·m/s Η αφαίρεση αρνητικής αρχικής τιμής γίνεται πρόσθεση. 5 kg·m/s
Κρούσεις και σχετική κίνηση
Έξι διαφορετικές εργασίες από βασική εμπέδωση έως challenge, με εκτιμώμενο χρόνο, υποδείξεις και οδηγούς απάντησης.
Σε μονωμένο οριζόντιο σύστημα, σώμα 1 kg με υ=8 m/s κολλά σε ακίνητο σώμα 1 kg. Βρες την κοινή ταχύτητα.
Η συνολική ορμή διατηρείται· η κινητική ενέργεια όχι απαραίτητα.
Η συνολική ορμή διατηρείται· η κινητική ενέργεια όχι απαραίτητα. 1·8+1·0=(1+1)V ⇒ V=4 m/s Η φορά της κοινής ταχύτητας είναι η αρχική θετική φορά. 4 m/s
Σε μονωμένο σύστημα δύο ίσες μάζες 1 kg κολλούν: η πρώτη έχει υ=8 m/s και η δεύτερη είναι ακίνητη. Βρες την απώλεια κινητικής ενέργειας.
Βρες πρώτα κοινή ταχύτητα από ορμή: V=υ/2.
Βρες πρώτα κοινή ταχύτητα από ορμή: V=υ/2. K_i=0.5·8²=32 J; K_f=0.5·2·4²=16 J; K_i−K_f=16 J Η απώλεια είναι θετική και μεταφέρεται σε άλλες μορφές ενέργειας. 16 J
Ίσες μάζες συγκρούονται κεντρικά και ελαστικά. Αρχικά υ₁=4 m/s, υ₂=−3 m/s. Βρες τις τελικές ταχύτητες.
Για ίσες μάζες σε κεντρική ελαστική κρούση ανταλλάσσονται οι ταχύτητες.
Για ίσες μάζες σε κεντρική ελαστική κρούση ανταλλάσσονται οι ταχύτητες. υ₁′=−3 m/s; υ₂′=4 m/s Επαληθεύονται τόσο η συνολική ορμή όσο και η κινητική ενέργεια. υ₁′=−3 m/s; υ₂′=4 m/s
Σώμα 2 kg έχει υ₁=4 m/s δεξιά και σώμα 1 kg υ₂=−3 m/s. Βρες τη συνολική ορμή.
Η ορμή είναι διανυσματική· στον κοινό άξονα αθροίζουμε προσημασμένες τιμές.
Η ορμή είναι διανυσματική· στον κοινό άξονα αθροίζουμε προσημασμένες τιμές. p=2·4+1·(−3)=5 kg·m/s Διατήρησε τις μονάδες SI και έλεγξε το πρόσημο. 5 kg·m/s →
Σφαίρα 1 kg κινείται με υ=4 m/s και ανακλάται ελαστικά, κάθετα σε ακλόνητο τοίχο. Βρες τη μεταβολή της ορμής της στον αρχικό θετικό άξονα.
Το μέτρο της ταχύτητας διατηρείται, αλλά η φορά αντιστρέφεται.
Το μέτρο της ταχύτητας διατηρείται, αλλά η φορά αντιστρέφεται. Δp=1·(−4)−1·4=−8 kg·m/s Η ορμή της σφαίρας μόνης δεν διατηρείται: ο τοίχος ασκεί εξωτερική ώθηση. −8 kg·m/s
Μπορούμε να χρησιμοποιούμε διατήρηση κινητικής ενέργειας σε κάθε κρούση;
Η ορμή διατηρείται όταν η εξωτερική ώθηση είναι αμελητέα.
Η ορμή διατηρείται όταν η εξωτερική ώθηση είναι αμελητέα. Η κινητική ενέργεια διατηρείται μόνο στην ελαστική κρούση. Στην πλαστική κρούση υπάρχουν παραμόρφωση και άλλες μεταφορές ενέργειας. Όχι· πρέπει να δηλώνεται ή να τεκμηριώνεται ελαστική κρούση.
45 λεπτά / 40 βαθμοί
Χρονομετρημένο διαγώνισμα αυτοαξιολόγησης με πλήρη βαθμολογία και ενδεικτικές απαντήσεις.
Γράψε τα βήματα, τις μονάδες και τον τελικό έλεγχο. Δεκτές ισοδύναμες σωστές λύσεις. Ο χρόνος είναι ενδεικτικός για επανάληψη, όχι επίσημη εξέταση.
1. Σε μονωμένο οριζόντιο σύστημα, σώμα 1 kg με υ=10 m/s κολλά σε ακίνητο σώμα 1 kg. Βρες την κοινή ταχύτητα.
5 βαθμοίΗ συνολική ορμή διατηρείται· η κινητική ενέργεια όχι απαραίτητα. 1·10+1·0=(1+1)V ⇒ V=5 m/s Η φορά της κοινής ταχύτητας είναι η αρχική θετική φορά. 5 m/s
2. Σε μονωμένο σύστημα δύο ίσες μάζες 1 kg κολλούν: η πρώτη έχει υ=10 m/s και η δεύτερη είναι ακίνητη. Βρες την απώλεια κινητικής ενέργειας.
5 βαθμοίΒρες πρώτα κοινή ταχύτητα από ορμή: V=υ/2. K_i=0.5·10²=50 J; K_f=0.5·2·5²=25 J; K_i−K_f=25 J Η απώλεια είναι θετική και μεταφέρεται σε άλλες μορφές ενέργειας. 25 J
3. Ίσες μάζες συγκρούονται κεντρικά και ελαστικά. Αρχικά υ₁=5 m/s, υ₂=−4 m/s. Βρες τις τελικές ταχύτητες.
5 βαθμοίΓια ίσες μάζες σε κεντρική ελαστική κρούση ανταλλάσσονται οι ταχύτητες. υ₁′=−4 m/s; υ₂′=5 m/s Επαληθεύονται τόσο η συνολική ορμή όσο και η κινητική ενέργεια. υ₁′=−4 m/s; υ₂′=5 m/s
4. Σώμα 2 kg έχει υ₁=5 m/s δεξιά και σώμα 1 kg υ₂=−4 m/s. Βρες τη συνολική ορμή.
5 βαθμοίΗ ορμή είναι διανυσματική· στον κοινό άξονα αθροίζουμε προσημασμένες τιμές. p=2·5+1·(−4)=6 kg·m/s Διατήρησε τις μονάδες SI και έλεγξε το πρόσημο. 6 kg·m/s →
5. Σφαίρα 1 kg κινείται με υ=5 m/s και ανακλάται ελαστικά, κάθετα σε ακλόνητο τοίχο. Βρες τη μεταβολή της ορμής της στον αρχικό θετικό άξονα.
5 βαθμοίΤο μέτρο της ταχύτητας διατηρείται, αλλά η φορά αντιστρέφεται. Δp=1·(−5)−1·5=−10 kg·m/s Η ορμή της σφαίρας μόνης δεν διατηρείται: ο τοίχος ασκεί εξωτερική ώθηση. −10 kg·m/s
6. Μπορούμε να χρησιμοποιούμε διατήρηση κινητικής ενέργειας σε κάθε κρούση;
5 βαθμοίΗ ορμή διατηρείται όταν η εξωτερική ώθηση είναι αμελητέα. Η κινητική ενέργεια διατηρείται μόνο στην ελαστική κρούση. Στην πλαστική κρούση υπάρχουν παραμόρφωση και άλλες μεταφορές ενέργειας. Όχι· πρέπει να δηλώνεται ή να τεκμηριώνεται ελαστική κρούση.
7. Σε μονωμένο σύστημα, σώμα 2 kg με υ=12 m/s κολλά σε ακίνητο σώμα 1 kg. Βρες την κοινή ταχύτητα.
5 βαθμοίΆθροισε τις μάζες μόνο μετά την πλαστική κρούση. 2·12=3V ⇒ V=8 m/s Η κοινή ταχύτητα είναι μεταξύ των δύο αρχικών ταχυτήτων. 8 m/s
8. Σώμα 1 kg αλλάζει ταχύτητα από −4 σε 5 m/s. Βρες μεταβολή ορμής.
5 βαθμοίΥπολόγισε τελική μείον αρχική ορμή με τα πρόσημα. Δp=1·[5−(−4)]=9 kg·m/s Η αφαίρεση αρνητικής αρχικής τιμής γίνεται πρόσθεση. 9 kg·m/s
Ενότητα
Πηγές αναφοράς για το curriculum. Η σειρά διδασκαλίας επιβεβαιώνεται πάντα με το σχολείο και τον καθηγητή.
Φυσική
Αυστηρή μεθοδολογία ανά θέμα: σχήμα, αρχές/νόμοι, εξισώσεις, αριθμητική ακρίβεια και ποιοτική εξήγηση.
Η δομή βασίζεται στη διάρθρωση του σχολικού βιβλίου και χρησιμοποιείται για να οργανωθεί η μελέτη.
Τα σημεία που συνήθως δημιουργούν λάθη ή χρειάζονται περισσότερη επανάληψη.
Πού ξεκινάς: σχολικό βιβλίο, καθημερινό υλικό, PDFs, videos και worked examples.
Στοχευμένη εξάσκηση πριν πας σε full tests, ώστε να φαίνεται καθαρά τι έχει καλυφθεί.
Πώς μετράμε πρόοδο σε αυτό το κεφάλαιο και πότε μπαίνει σε συνολικό διαγώνισμα.
Τι κάνεις όταν ολοκληρωθεί το κεφάλαιο και πώς συνδέεται με την επόμενη ενότητα.
Σημείωση: για επίσημη εξεταστέα ύλη κάθε σχολικής χρονιάς επιβεβαίωσε πάντα με το σχολείο, τον καθηγητή και τις τρέχουσες ανακοινώσεις/πηγές ΥΠΑΙΘ και ΙΕΠ.